Press

OORSTOF: Josh Berman Trio & Joachim Badenhorst + Raphael Malfliet / Todd Neufeld / Carlo Costa

 
Joachim Ceulemans - foto's: Geert Vandepoele - 26 april 2016

Enkele jaren geleden organiseerde SoundinMotion twee concertreeksen getiteld "The Chicago Jazz Connection" en "The New York Jazz Connection", waarmee in en rond Antwerpen een aantal kwalitatieve bands werden gepresenteerd met een link naar beide steden. Tijdens een fascinerende OORSTOF-avond op zondag 24 april waren Chicago en New York alweer alomtegenwoordig, al hadden ook twee Belgen heel wat in de pap te brokken.

Van Dendermonde naar New York, het is geen alledaagse move. Maar een ambitieuze muzikant als Raphael Malfliet heeft er nu eenmaal wat voor over om zijn artistieke ideeën in de praktijk te kunnen brengen. In 2014 stapte deze jonge bassist op het vliegtuig richting de Big Apple en speelde daar een reeks concerten met gitarist Todd Neufeld en drummer/percussionist Carlo Costa, enkele gelijkgestemde zielen die zich wel konden vinden in de eigenwijze muzikale exploten van de in 1990 geboren Belg. Daarmee was een duurzame connectie gelegd en eind 2015 keerde Malfliet terug naar New York om met dit trio enkele van zijn composities in te blikken, met het oog op een release ergens eind 2016. Hun concert in het Antwerpse Zuiderpershuis was een voorproefje van wat we binnen enkele maanden op die plaat mogen verwachten.

Via een geraffineerd detailspel eiste het trio aandacht en concentratie, en werd het publiek al van bij de openingsminuten op scherp gezet. De percussie van Costa speelde daarin een bepalende rol en zorgde voor de meest opvallende bewegingen. De set die de Italiaanse New Yorker rond zich had gebouwd (compleet met grote trom, houtblokken en bekkens) leek een soort androgyne tussen een jazzdrum en een klassieke percussieset, en daarnaast werd nog eens een heel gamma aan stokken, mallets en ander gerief gehanteerd om al die klankbronnen aan te boren. Hij zette dit alles echter heel zuinig en bedachtzaam in want de stilte had een prominente plaats binnen de composities. Malfliet is naar eigen zeggen beïnvloed door componisten als Feldman, Stockhausen, Webern en Ligeti, en dat was ook wel te merken aan de esthetiek binnen zijn werk, waar al het overbodige werd weggelaten en enkel de essentie overbleef.

Er werd gewerkt met deels grafische partituren (nog zo’n link met bovengenoemde componisten) en de muziek zweefde ergens op een plaats waar compositie en improvisatie een bizarre paringsdans hielden. Voor het publiek was het dan ook vooral een fascinerend schouwspel om de drie bezig te zien binnen een eerder impliciet afgebakend muzikaal speelterrein, waar twee uitgebreide stukken zich traag ontwikkelden via zowel conventioneel gecomponeerde partijen als meer verdoken en geïmproviseerde bijdragen. Malfliet hield zijn elektrische bas daarbij bijna voortdurend rechtop zoals een contrabas, gebruikte meermaals de strijkstok en vond een goede tegenstem in de afwisselend ijle en scherpe erupties van Neufelds gitaar.

Het geluidsniveau haalde nergens een noemenswaardige piek, het hele gebeuren had wat weg van een beheerste muzikale meditatie met een onvoorspelbare dynamiek, wat een beetje aan het opmerkelijke albumKoan van Tyshawn Sorey deed denken. Op een gegeven moment kon men zelfs een klok horen tikken achterin de zaal, waardoor het plots daagde dat we de tijd tijdens deze performance helemaal uit het oog hadden verloren. Nu is het voor het trio vooral zaak om dit geheel overtuigend te vertalen naar de aangekondigde plaat, want dit was van het meest intrigerende en hermetische dat het OORSTOF-publiek de afgelopen jaren al kreeg voorgeschoteld.26570040322_16c1d643eb_o

Noumenon review on Dalston Sound (Tim Owen)

Raphael Malfliet – Noumenon

The group that plays Noumenon is essentially a power trio: to these ears, they’re a moodier correlation to Caspar Brötzmann Massaker or Fushitsusha, with a similar rawness and viscerality but the explosive, abrasively metallic attack of those bands subsumed into something much, much more subtle.

Raphael Malfliet is a Belgian electric bassist, and a composer who likes to dovetail improvisation and contemporary composition techniques inspired by composers as unalike as Feldman, Stockhausen and Ligeti. He formed the trio that plays on Noumenon – with American guitarist Todd Neufeld and Italian drummer Carlo Costa – in New York in 2014, and they recorded the album the following November, in just one studio session.

Lead cut “Kandy” (17:54) initially sounds like a contemporary classical piece, with spare guitar figures contrasting sharply with slowly bowed strings and spartan orchestral percussion (chimes, gongs, woodblocks). But the threatening, unstable background hum of amplification flags the territory, with occasional snare rolls and equally episodic silences maintaining a tension in austere, ascetic atmospherics.

The short, abrasively irruptive “My Name” comes as a complete contrast, reminding me of Derek Bailey’s spoken word and feedback recordings, only here with added industrial corrosiveness. And the even shorter “Kort” (02:05) is different again, the first of two elegant pieces co-credited to Neufeld, heard here on acoustic guitar in urbane duet with Malfliet’s intricate bass fretting.

“Arcana” (15:59) returns to the cold, expansive atmospherics of “Kandy”, jointly swallowing up half the album’s hour-long playing time (the shorter pieces offering vivifying release). While kick drum and cymbals provide low end and surface pulse and texture Malfliet (I assume) scrapes up strangely flute-like wraiths of sound. Neufeld injects short but clearly articulated licks of brightness and fragmented melodicism, as does Malfliet as time passes, their joint orthodoxies allowing the piece to expand into ambient/isolationist progressive rock territory.

The album proper concludes with “Samen”, the second short piece with Neufeld on acoustic, and “Rotation” (05:15), which expands that dynamic with Neufeld back on electric. When Costa comes in the atmosphere darkens, and the trio finally explore the lower reaches of out-psych dynamic, though they withdraw from any aggression.

“Boog”, the only piece co-credited to Malfliet and Costa, is a CD only ‘bonus’ cut and, at 11:42, it’s a significant extension. It’s also a new variation on the group sound, with overlapping drones drawn from strings striated by electro-acoustic static and given a metallic rinsing in a wash of amplified cymbals. That leaves a protean sound-world of near silence, from which emerges something in its texture not unlike a mutation of one of William Basinski’s disintegrating tape loops.

In Kantian philosophy, a noumenon is an object or event in its essence, not as it is perceived to be. I can see what Malfliet’s getting at. With the empathetic company of Neufeld and Costa, he has successfully arrived at a music that’s strikingly original in its blend of atmospherics and impressionistic melodic detail, balancing the noncorporeal sensitivity of musique concrète with the hands-on immediacy of rock music.

Noumenon has a striking beauty all its own.

Voted 'Best Newcomer of 2016' by Sergio Piccirilli, Guy Peters, Karl Ackermann, ...

Voted 3rd 'Best Album of 2016' by Hiroyuki Masuko

Noumenon review Written In Music (Philippe Van De Cleen)

http://www.writteninmusic.com/eigentijds/raphael-malfliet-noumenon/

Noumenon. Een wonderlijk woord waar we onze cursus filosofie even bij moeten halen. En daar komen we ene Immanuel Kant tegen die het noumenon, “das ding an sich” beschrijft dat zich ten opzichte van het fenomenale (observeerbare) positioneert. Dit om maar te illustreren dat het gelijknamige debuut van Raphael Malfliet geen voor de hand liggend album is.

Noumenon staat echt mijlenver weg van de trivialiteit van popmuziek of indie rock-’n-’roll en situeert zich eerder op het grensgebied tussen jazz en (modern) klassiek. Het is een raadselachtig album en – om op een beetje op de zaak vooruit te lopen – een meer dan indringende luisterervaring. Een erg bijzonder album ook, gezien het door Malfliet en Neufeuld geproduceerde Noumenon nog maar de derde release is op het sinds 2015 opererende Brooklynse Ruweh label. Vaste spil in al de releases is de Amerikaanse gitarist Todd Neufeld, die op Noumenon samenwerkt met de Belgische bassist Raphaël Malfliet en de Italiaanse Carlos Costa op drums en percussie.

Malfliet is naast bassist ook vooral een componist die met open ogen en oren op zoek ging naar een nieuwe sound voor dit trio. Bij dat onderzoek ging hij te rade bij hedendaagse compositietechnieken, maar vooral ook de relatie en interactie met improvisatie. Zo is dit werk heel duidelijk beïnvloed door het werk van Morton Feldman, Stockhausen en Ligeti, maar even goed ook door de New Yorkse improvisatiescène. Om dit album te kunnen maken vindt hij uitstekende partners in het gitaarspel van Todd Neufeld en de ritmische skills van Carlo Costa.

Het trio ontmoette elkaar in 2014 en onderzocht al improviserend verschillende mogelijkheden. Een jaar later, na een uitgebreide periode van repetities en discussies, leek de tijd rijp om Malfliets’ eigen composities te bewerken naar de triobezitting.

Het album moet het vooral hebben van ruimtelijkheid en van muzikale texturen. Dat wordt waanzinnig mooi geïllustreerd door de albumhoes van de in Ethiopië geboren, maar in New York residerende visuele artiest Julie Mehretu. Een kunstwerkje op zich.

Muzikaal is Noumenon in hoofdzaak een bijzondere geluidswereld. Ook voor wie in enige mate vertrouwd is met het werk van eerder vernoemde inspiratiebronnen is Noumenon een in eerste instantie ondoordringbaar album dat niet meteen zijn geheimen prijsgeeft. Moest het album een schilderwerk zijn, dan zouden we durven stellen dat het iets fijnzinnigs over zich heeft. Iets pointillistisch, waar de aandacht voor het detail van cruciaal belang is.

Het is ook muziek die bestaat uit de betrachting om stilte en leegte zo zinvol op te vullen. Het achterliggende plan was zeker niet om zo vol mogelijk te spelen, maar net door her en der verschillende technieken en (found) sounds te gebruiken. Waardoor er een meer dan uniek klankenlandschap ontstaat waarin het best heerlijk verdwalen is. Ten dele heeft dat te maken met de vele snaarexperimenten op bas en gitaar, maar ook op compositorisch vlak is het een opmerkelijk album.

In een klein uurtje speeltijd komen er 7 composities aan te pas. Zo is er de sfeerzettende opener Kandy (it’s a guitar/bass/drum Jim, but not as you know it), die meteen al achttien minuten lang is. Zo is het ook best schrikken als er tijdens de intro van My Name plots invloeden van Sonic Youth (die krakende stoorzenders) en John Zorn (die intense energie) opduiken, net als de erg atmosferische samples (nvdr: een lezing van Stockhausen over ‘intuïtive music’ die zo bewerkt werd dat welbepaalde woorden op de voorgrond zouden treden) waar het moeilijk grip op krijgen is. Als die geluidenstorm wat gaan liggen is, krijgen we een wat akoestischer geïnspireerde sound in het drieluik Kort, het verbindingsboogje Arcana en het her en der zelfs naar lichte flamencojazz ruikende Samen.

Naar het einde toe krijgen we ook nog een erg spannend Rotation dat zich in allerlei bochten draait en keert en het afsluitende Boog, waarmee het de zorgvuldig opgebouwde spanning in zijn geheel finaal kan lossen.

Noumenon is geen voor de hand liggend album, maar wie echt luisterbereid is vindt vast wel veel meer dan een enkele invalshoek. Bovendien is het album net als vele andere kunstwerken net zo ontworpen om alle details en zorgzaam aangebrachte nuances langzaam te laten doordringen.

Noumenon review Enola (Guy Peters)

http://www.enola.be/muziek/albums/27545:raphael-malfliet--noumenon

Eerder dit jaar konden we in Antwerpen al vaststellen dat de jonge Belgische muzikant Raphael Malfliet niet zinnens is om verhapbare doorsneemuziek te maken. Zijn debuutrelease, die verschijnt bij Ruweh Records van zijn kompaan Todd Neufeld en diens vrouw Rema Hasumi (die tekende voor de eerste release van het label), bevestigt de indruk nogmaals. We hebben hier te maken met een artiest die resoluut gaat voor de persoonlijke muze, met muziek die een zeer specifieke mindset vereist.

Het concert was op veel manieren bijzonder: het leek wel alsof alle structuren en traditioneel klinkende melodieën, harmonieën en ritmes overboord gegooid werden. Je werd als luisteraar bij nacht een maïsveld in gestuurd, vergezeld van een even prikkelende, verwarrende als vaak hermetische soundtrack. Het was muziek waarvoor bladmuziek gebruikt werd (grafisch weliswaar), maar die aanvoelde alsof hij op de tast uitgevoerd werd en waarmee voortdurend de grens tussen abstracte, vrije improvisatie en hedendaagse gecomponeerde muziek werd opzocht. En dat was ook zo, want Malfliet kreeg vooral door een verblijf in New York behoorlijk wat inspiratie om de zones tussen de werelden op te zoeken.

Met een titel als Noumenon, vermoedelijk het Kantiaanse begrip dat verwijst naar de identiteit van iets – hetDing an sich - die niet zintuiglijk waarneembaar is, mag je natuurlijk verwachten dat je niet op conventionele muziek getrakteerd zal worden. Feldman, Ligeti en Stockhausen zijn enkele van de namen die steeds terugkeren in het uurtje dat dit album je op sleeptouw neemt door een wereld van secuur gedoseerde uitwisselingen, oneigenlijke speeltechnieken en onvoorspelbare dynamiek. Vanaf opener “Kandy”, met z’n achttien minuten meteen een stevige hap, beland je in een verhaal van ruisend metaal, schijnbaar willekeurig geplaatste roffels en voortdurend transformerende accenten en texturen. Kamermuziek is nooit veraf, maar dan wel met de bedenking dat de gitaar, bas (regelmatig bespeeld met strijkstok) en de drums en percussie van Carlo Costa (die meer verwant is aan Wiliam Winant dan Paul Lovens) soms uit hun traditionele context gehaald lijken.

Het resultaat is een afwisselend ingetogen, rigide, afgemeten en vooral stekelige muziek, met een enorm kleurenpalet en plotse pieken, waarbij sommige elementen, zoals basdrumslagen, soms uitvergroot worden, waarin voortdurend onalledaagse klanken opduiken en structuren vervagen zodra je denkt ze gevonden te hebben. Dit is geen muziek met een duidelijke kop en staart, je voelt hier het einde niet naderen, er is geen climax of logische afronding. Het draait veeleer, of zo lijkt het althans, over verschuivende verhoudingen, onderzoek naar invalshoeken, klanken, texturen en temperamenten. Soms ritualistisch in z'n geladenheid en hypnotiserend in z'n eenvoud, soms radicaal ontwrichtend, vlammend intens. Samenspel dat opperste concentratie vergt en die er niet is om te plezieren. Tenzij voor zij die graag de tanden stukbijten op een uitdaging en ook graag heil zoeken bij de uitspattingen van een John Zorn, weliswaar buiten de wereld van de jazz.

De kortere stukken die Noumenon in de aanbieding heeft, zorgen er bovendien (en misschien gelukkig) voor dat het album enigszins verteerbaar blijft. Zo zijn de compacte brokken “Kort” en “Samen” voor gitaar en bas iets toegankelijker, sluiten ze iets nauwer aan bij het terrein van de ‘klassieke’ improvisatie, met een (heel) vage jazztint, en doet Neufeld wat denken aan collega's/voorgangers als John Russell en Derek Bailey. Ook “Rotation” begint vergelijkbaar, met Neufeld deze keer als verwant van Marc Ducret, driftig in de weer met volumepedaal, hoekigheid en effecten, maar gaandeweg komt de triomolen weer op gang. Daarvoor word je ook in het gezicht geslagen door “My Name”, een heftige, tussen bricolage en noise twijfelende lap kabaal, vol dissonant gescheur, overstuurde effecten, potten- en pannenchaos, en een sample die erdoor blijft lopen.

De andere lange stukken – “Arcana” in het midden van het album en “Boog” aan het einde – zoeken meer heil bij een minimalistische aanpak, die in het schimmige eerste sterk refereert aan het werk van Feldman, terwijl de finale een golfbeweging maakt met meer continuïteit. Een samengaan van klanken dat steeds dichter, luider en intenser wordt, met hels gekraak, gesis en gebrom, met een haast mechanische sturing en kletterende texturen, alsof je luistert naar die eigenaardige platen van John Butcher en Gino Robair, en vervolgens weer terechtkomt bij die graduele afbouw, die deconstructie naar een weldadige stilte. Het mag duidelijk zijn dat Noumenon daarmee de regels van de traditie omzeilt. Wie nood heeft aan houvast, mag deze kelk gerust laten passeren. Maar als je een jonge artiest wil steunen die inspiratie haalt uit de avant-garde van de 20ste eeuw en daar duidelijk op een creatieve, expressieve manier mee aan de slag wil gaan in de 21ste, dan is de aanschaf een aanrader. Het getuigt van durf, maturiteit en visie. Het artwork van Julie Mehretu, zo mooi dat we het hieronder nog eens meegeven in ’t groot, krijg je er zomaar bovenop.

Draai om je oren Malfliet/Neufeld/Costa zondag 24 april 2016, Oorstof, Zuiderpershuis, Antwerpen

http://draaiomjeoren.blogspot.be/2016/05/concert-concert-terug-naar-het-begin.html     (Ben Taffijn)

De Antwerpse bassist en componist Raphael Malfliet toog na zijn studie aan het conservatorium in Antwerpen naar New York. Dat heeft hem goed gedaan. Hij kwam hier in aanraking met een groep muzikanten die opereert op het grensvlak van hedendaags gecomponeerd klassiek en experimentele jazz, leerde op een andere manier muziek maken én schrijven, en verrijkte zijn basspel met een groot scala aan alternatieve technieken. In 2015 leidde het tot cd-opnamen en nu toont Malfiet aan het publiek van deze Oorstof-editie zijn kunsten. Hij doet het niet alleen. Uit New York komen de twee musici met wie hij ook de opnames maakte die in september op Ruweh Records uit gaan komen: percussionist Carlo Costa en gitarist Todd Neufeld.

De muziek, die Malfliet van a tot z componeerde, heeft veel weg van hedendaagse kamermuziek en de twee lange stukken die het trio speelt gelijken op ingetogen en delicate sferische klanklandschappen, waarin de stilte ongeveer een even grote plaats inneemt als de klanken. Het trio blinkt ook uit in het onorthodoxe gebruik van de instrumenten. Malfliet speelt basgitaar, maar doet dat slechts hoogst zelden op de traditionele manier. Vaak staat het instrument rechtop op zijn schoot en tovert hij met behulp van de strijkstok de spannendste noten tevoorschijn. Ook Costa draagt bij aan die bijzondere klankwereld met zijn bijzondere percussieopstelling. Een zeer grote trom zorgt voor diepe sonore slagen en woodblock en diverse bellen geven regelmatig een oosterse sfeer aan de muziek. Neufeld op gitaar levert vaak de kleuring aan het geheel met zijn hoge gitaaraanslagen, maar is tevens her en der verantwoordelijk voor een muzikale uitspatting die ervoor zorgt dat de muziek spannend en onverwachts blijft.